الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

64

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

بدتر بودن شخص عادل از فاسق است . چون كه شارع به خبر فاسق توجه كرده ، مستقيما آن را رد نكرده بلكه امر به تحقيق نموده است و اين ارزش را براى خبر عادل قائل نشده است . پس : احتمال رد مستلزم اين امر است و اين امر بالوجدان باطل است . * چرا اين احتمال رد و لازمهء آن بالوجدان باطل است ؟ زيرا عند العقلاء عادل شريف‌تر از فاسق است ، پس اگر به خبر فاسق توجه شود ، به طريق اولى بايد به خبر عادل اعتماد شود . در نتيجه : قبول بلا تبيّن كه همان معناى حجيّت خبر عادل است ، متعيّن مىشود . * مقدمة دو مفهوم وصف و لقب را تعريف و تبيين كنيد ؟ 1 - وصف آن است كه : معتمد بر موصوف باشد و موصوف هم در كلام مذكور باشد . مثل : اطعم الانسان الفقير . 2 - لقب آن است كه : خود وصف در كلام مذكور بوده و موضوع الحكم باشد بدون اينكه معتمد بر موصوف باشد . مثل : اطعم الفقير . * با توجه به دو تعريف فوق آيهء شريفهء نبأ از كدام قسم است ؟ و چرا ؟ از قسم مفهوم لقب . چرا كه عنوان فاسق موضوع واقع شده است زيرا نفرموده است : « ان جاءكم رجل فاسق » . * آيا لقب داراى مفهوم است ؟ عند الاكثر داراى مفهوم نيست . * آيا نمىتوان جملهء وصفيّه را تعميم داده ، اطلاق وصف بدون موصوف برآن ( لقب ) كنيم ؟ به فرض هم كه چنين كنيم باز هم در جملهء وصفيه اختلاف است . برخى مثل : شهيد اول قائل به مفهوم وصف‌اند ، و كثيرى منكر مفهوم وصف‌اند . * حاصل مقدّمه مذكور چيست ؟ اين است كه : استدلال به آيهء نبأ از ناحيهء مفهوم وصف ، مبنائى است . * با توجه به مقدمهء مذكور حاصل استدلال به آيهء نبأ از طريق مفهوم وصف چيست ؟ اين است كه : 1 - در آيهء شريفه امر به تفحص در خبر فاسق است . 2 - در اخبار فاسق دو جهت وجود دارد كه يكى از آن دو جهت علت براى وجوب تفحص است . 3 - دو جهتى كه در اخبار فاسق وجود دارد يكى ذاتى است ، يكى عرضى است .